ประทานบัตรและปริมาณสำรอง

486 + 312 + 450 = 1,248 ไร่ ✓ · 12.36 + 1.38 + 10.44 = 24.18 ล้านตัน ✓ ตรงกับหน้า 218 · 1.32 + 0.62 + 0.92 = 2.86 ล้านตัน ✓ · แปลงที่ 2: 1.38 ÷ 0.62 × 12 = 26.71 เดือน · 28 − 26.71 = 1.29 เดือน = 39 วัน

แปลงที่ 2 เป็นแผนที่ไม่มีที่ให้พลาดเลย — เวลาสำรอง 39 วันหมายความว่าถ้าฝนตกหนักจนหยุดขุดสองสัปดาห์ หรือรถขุดเสียหนึ่งเดือน แร่ที่เหลือจะขุดไม่ทันก่อนประทานบัตรหมดอายุ · รูปแบบนี้เหมือนกับที่โมดูล 19 พบในโครงการที่เวลาสำรองเป็นศูนย์ทุกประการ คือแผนดูเป็นไปได้บนกระดาษเพราะทุกอย่างต้องเป็นไปตามที่คิดไว้พอดี · ทางเลือกมีสามทางและทั้งสามทางต้องตัดสินใจภายในปีนี้ คือเร่งอัตราขุดที่แปลง 2 ขึ้น ยื่นต่ออายุประทานบัตร หรือยอมรับว่าแร่ 1.38 ล้านตันส่วนหนึ่งจะขุดไม่ทัน · ทางที่สามมีต้นทุนที่มองไม่เห็นคือแร่ที่ขุดไม่ทันยังอยู่ในบัญชีเป็นสินทรัพย์ ซึ่งจะต้องตัดจำหน่ายทั้งก้อนในปีที่ประทานบัตรหมด · ระบบไม่เลือกทางให้ แต่แสดงว่าเวลาที่เหลือคือ 39 วัน ไม่ใช่ 28 เดือน ซึ่งเป็นตัวเลขที่คนอ่านตารางประทานบัตรเห็นเป็นปกติ

24.18 ÷ 2.40 = 10.08 ปี ตามอัตราที่รายงานคาดไว้ · 24.18 ÷ 2.86 = 8.45 ปี ตามอัตราจริง · ส่วนต่าง 1.62 ปี · 2.86 ÷ 2.40 = สูงกว่าที่รายงานคาดไว้ 19.2%

ระบบไม่ประเมินปริมาณสำรองเองและจะไม่ปรับตัวเลข 42.60 ล้านตันไม่ว่าจะมีข้อมูลอะไรก็ตาม — ปริมาณสำรองแร่เป็นตัวเลขที่ต้องมาจากผู้มีคุณสมบัติซึ่งลงนามรับผิดชอบตามหลักวิชา · สิ่งที่ระบบทำได้และทำแล้วคือแสดงอายุของรายงานคู่กับตัวเลขเสมอ เพราะรายงานอายุ 8 ปีกับรายงานอายุ 1 ปีมีน้ำหนักต่างกันมากแม้ตัวเลขจะเท่ากัน · สิ่งที่ระบบทำได้อีกอย่างคือเทียบอัตราผลิตจริงกับที่รายงานคาดไว้ ซึ่งพบว่าสูงกว่ามาตลอด 19.2% · ตัวเลขนั้นไม่ได้แปลว่าปริมาณสำรองผิด แต่แปลว่าสมมติฐานที่ใช้คำนวณอายุเหมืองในรายงานไม่ตรงกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริง · เมื่อไม่ตรง อายุเหมืองที่รายงานระบุไว้ 10.08 ปีจึงยาวกว่าความจริง 1.62 ปี ซึ่งเป็นเวลาที่มีค่ามากเมื่อการขอประทานบัตรแปลงใหม่ใช้เวลาหลายปี

เอกสารที่พร้อม 6 จาก 14 รายการ = 42.9% · รายการที่เหลือส่วนใหญ่เป็นเอกสารที่ต้องให้หน่วยงานภายนอกจัดทำหรือรับรอง ซึ่งใช้เวลาไม่เท่ากันและระบบยังไม่ได้บันทึกว่าแต่ละรายการใช้เวลาเท่าไร

การขอต่ออายุประทานบัตรตาม พ.ร.บ. แร่ 2560 ต้องยื่นก่อนวันที่ประทานบัตรสิ้นอายุ ตามระยะเวลาและหลักเกณฑ์ที่กฎหมายและกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องกำหนด · ระบบยังไม่ได้บันทึกระยะเวลาดังกล่าวไว้ จึงยังเตือนล่วงหน้าไม่ได้ว่าใกล้ถึงกำหนดยื่นแล้ว รู้เพียงว่าประทานบัตรแปลงที่ 2 หมดอายุ 30 ก.ย. 2571 · สิ่งที่ต้องทำก่อนคือให้ที่ปรึกษากฎหมายยืนยันกำหนดยื่นและรายการเอกสารที่ต้องใช้ แล้วบันทึกเข้าระบบ เพื่อให้เตือนล่วงหน้าได้เหมือนกำหนดยื่นเอกสารอื่นในระบบ · การประกอบกิจการเหมืองแร่โดยประทานบัตรสิ้นอายุมีผลตามกฎหมายที่ร้ายแรง จึงเป็นกำหนดเวลาที่พลาดไม่ได้

6.24 ÷ 18.60 = 33.5% · 8.42 ÷ 9.80 = 85.9% · 3.76 ÷ 14.20 = 26.5% · 18.42 ÷ 42.60 = 43.2% ✓ ตรงกับหน้า 218

แปลงที่ 2 ขุดไปแล้ว 85.9% ซึ่งเป็นแปลงที่ใกล้หมดที่สุดทั้งในแง่แร่และในแง่อายุประทานบัตร — สองอย่างนี้มาถึงพร้อมกันโดยบังเอิญ ไม่ใช่เพราะวางแผนไว้ · ถ้าดูเฉพาะตัวเลขรวม 43.2% จะเห็นว่าเหมืองยังเหลืออีกกว่าครึ่ง ซึ่งเป็นความจริงแต่ทำให้มองไม่เห็นว่ามีแปลงหนึ่งเหลือ 14.1% · นี่คือรูปแบบเดียวกับที่พบทั้งระบบ คือค่าเฉลี่ยที่ถูกต้องซ่อนรายการที่วิกฤต ซึ่งโมดูล 19 พบในเวลาสำรองของโครงการ และโมดูล 18 พบในอัตราตรงเวลาของแต่ละเส้นทาง · ระบบจึงแสดงสัดส่วนรายแปลงเสมอ และไม่แสดงตัวเลขรวมเดี่ยว ๆ ในหน้าที่ใช้ตัดสินใจ · ลำดับที่ควรทำคือย้ายกำลังขุดบางส่วนจากแปลงที่ 1 และ 3 มาที่แปลงที่ 2 ให้เสร็จก่อนประทานบัตรหมด ซึ่งไม่กระทบปริมาณผลิตรวมเลยเพราะเป็นการย้ายที่ขุด ไม่ใช่การขุดเพิ่ม