ท่อโครงการเทียบกับความสามารถในการลงทุนจริง ตัวเลขที่ดูเป็นโอกาส แต่ใช้วางแผนไม่ได้
ต้องแยกชั้นก่อนใช้| ชั้นของท่อ | มูลค่า | สัดส่วน | ปีที่ต้องใช้ | ระดับความแน่นอน |
|---|---|---|---|---|
| อนุมัติแล้วและกำลังดำเนินการ | ฿1,284.60M | 10.1% | 4.0 ปี | มีแผนและงบแล้ว |
| ผ่านการศึกษา รออนุมัติ | ฿2,846.20M | 22.3% | 8.8 ปี | มีตัวเลขรองรับ |
| ยังเป็นแนวคิด | ฿8,611.70M | 67.6% | 26.5 ปี | ยังไม่มีใครศึกษา |
| รวมทั้งท่อ | ฿12,742.50M | 100.0% | 39.2 ปี | — |
1,284.60 + 2,846.20 + 8,611.70 = ฿12,742.50M ✓ ตรงกับหน้า Investment AI · 10.1 + 22.3 + 67.6 = 100.0% ✓ · 12,742.50 ÷ 325.22 = 39.2 ปี · เฉพาะสองชั้นแรก 4,130.80 ÷ 325.22 = 12.7 ปี
ตัวเลข ฿12,742.50M ไม่ผิด แต่การเรียกทั้งก้อนว่าท่อโครงการทำให้อ่านผิด — เพราะคำว่าท่อสื่อว่าของจะไหลออกมาในที่สุด ส่วนแนวคิด ฿8,611.70M ส่วนใหญ่จะไม่มีวันถูกทำ · ที่ระดับการลงทุนปีละ ฿325.22M แนวคิดชั้นล่างสุดต้องรอ 12.7 ปีก่อนจะถึงคิว ซึ่งนานพอที่เทคโนโลยีและตลาดจะเปลี่ยนไปหมดแล้ว · ผลเสียที่เกิดจริงคือทีมงานเสียเวลาเขียนข้อเสนอโครงการที่ไม่มีทางได้ทำ และเมื่อข้อเสนอค้างอยู่หลายปีโดยไม่มีคำตอบ คนก็เลิกเสนอ · สิ่งที่ควรทำคือกำหนดอายุของแนวคิดในท่อ เช่น 24 เดือน แล้วปิดถ้ายังไม่ถูกหยิบขึ้นมาศึกษา พร้อมแจ้งผู้เสนอว่าปิดเพราะไม่ใช่ลำดับความสำคัญ ไม่ใช่เพราะข้อเสนอไม่ดี · การปิดแนวคิดที่ค้างจะทำให้ตัวเลขท่อลดลงมาก ซึ่งเป็นเรื่องดี ไม่ใช่เรื่องเสีย เพราะตัวเลขที่เหลือจะเป็นตัวเลขที่ใช้คุยกับคณะกรรมการได้จริง
แนวคิดที่ผ่านแต่ละด่าน 86 แนวคิด เหลือ 12 โครงการที่ได้ทำ
| ด่าน | จำนวน | ผ่านจากด่านก่อน | ผ่านจากต้นทาง | ต้นทุนที่ใช้ไป |
|---|---|---|---|---|
| แนวคิดที่เสนอเข้ามา | 86 | — | 100.0% | เวลาของผู้เสนอเท่านั้น |
| เข้าสู่การศึกษาความเป็นไปได้ | 34 | 39.5% | 39.5% | ฿0.85M ต่อโครงการ |
| ได้รับอนุมัติให้ทำ | 12 | 35.3% | 14.0% | — |
| ศึกษาแล้วไม่ผ่าน | 22 | 64.7% | 25.6% | ฿18.70M |
| ถูกปฏิเสธก่อนศึกษา | 52 | 60.5% | 60.5% | ไม่มีต้นทุนโดยตรง |
34 + 52 = 86 แนวคิด ✓ · 12 + 22 = 34 ที่เข้าศึกษา ✓ · 34 ÷ 86 = 39.5% · 12 ÷ 34 = 35.3% · 12 ÷ 86 = 14.0% · ต้นทุนศึกษาที่ไม่ผ่าน 22 × 0.85 = ฿18.70M
อัตราผ่าน 14.0% ไม่ใช่ตัวเลขที่แย่สำหรับงานลงทุน และไม่ควรตั้งเป้าให้สูงขึ้น — อัตราผ่านที่สูงเกินไปแปลว่าการศึกษาไม่เข้มพอ หรือคนเลิกเสนอแนวคิดที่มีความเสี่ยง · สิ่งที่ควรดูคือต้นทุนการศึกษาที่ไม่ผ่าน ฿18.70M ซึ่งปัจจุบันบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายทั่วไป ไม่ได้ผูกกับโครงการใด · ในทางเศรษฐศาสตร์ ฿18.70M นี้เป็นต้นทุนที่ต้องเกิดเพื่อให้ได้ 12 โครงการที่ผ่านมา คิดเฉลี่ยโครงการละ ฿1.56M ซึ่งควรถูกนับเข้าไปในต้นทุนของโครงการเหล่านั้นเมื่อประเมินผลตอบแทน · ปัจจุบันไม่ได้นับ ทำให้ผลตอบแทนของโครงการที่ผ่านดูดีกว่าความจริงเล็กน้อย ผลกระทบต่อมูลค่าปัจจุบันสุทธิรวม ฿1,378.60M อยู่ที่ประมาณ 1.4% ซึ่งไม่พลิกข้อสรุปของโครงการใด แต่ควรระบุไว้ · ระบบจึงแสดงต้นทุนนี้เป็นบรรทัดแยกในหน้านี้ ไม่ผลักเข้าไปในโครงการอัตโนมัติ เพราะการปันส่วนต้องมีคนตัดสินใจว่าจะปันอย่างไร
โครงการที่กฎหมายบังคับแต่ผลตอบแทนติดลบ 4 โครงการ ฿186.40M ที่การจัดลำดับด้วยตัวเลขจะทิ้งไว้ท้ายแถว
| โครงการ | มูลค่า | มูลค่าปัจจุบันสุทธิ | กำหนดตามกฎหมาย | ผลถ้าไม่ทำ |
|---|---|---|---|---|
| ปรับปรุงระบบบำบัดน้ำเสีย | ฿84.60M | −฿62.40M | ตามที่กฎหมายกำหนด | ถูกสั่งหยุดประกอบกิจการได้ |
| ระบบดับเพลิงและทางหนีไฟอาคาร 3 | ฿46.20M | −฿38.80M | ตามที่กฎหมายกำหนด | ใบรับรองอาคารไม่ผ่าน |
| ปรับปรุงห้องเก็บสารเคมี | ฿32.40M | −฿27.60M | ตามที่กฎหมายกำหนด | ผิดเงื่อนไขใบอนุญาต |
| ระบบตรวจวัดคุณภาพอากาศปล่องระบาย | ฿23.20M | −฿19.40M | ตามที่กฎหมายกำหนด | รายงานต่อหน่วยงานไม่ได้ |
| รวม | ฿186.40M | −฿148.20M |
โครงการทั้งสี่มีมูลค่าปัจจุบันสุทธิติดลบทุกโครงการ ซึ่งถูกต้องตามการคำนวณ เพราะไม่มีรายได้เข้ามาชดเชย — แต่การจัดลำดับด้วยมูลค่าปัจจุบันสุทธิอย่างเดียวจะทำให้ทั้งสี่อยู่ท้ายแถวเสมอและไม่มีวันได้ทำ · โครงการที่กฎหมายกำหนดไม่ใช่ทางเลือกการลงทุน แต่เป็นเงื่อนไขของการประกอบกิจการ การไม่ทำไม่ได้แปลว่าประหยัดเงิน แต่แปลว่ายอมรับความเสี่ยงที่จะถูกสั่งหยุดกิจการหรือไม่ได้ต่อใบอนุญาต · วิธีที่ถูกคือแยกโครงการกลุ่มนี้ออกจากการจัดลำดับตั้งแต่ต้น และหักงบส่วนนี้ออกก่อนแล้วค่อยจัดลำดับโครงการที่เหลือ ไม่ใช่ให้ไปแข่งกับโครงการเพิ่มกำลังผลิต · เมื่อหัก ฿186.40M ออกจากงบลงทุนรายปี ฿325.22M จะเหลือให้จัดสรรตามผลตอบแทนเพียง ฿138.82M ในปีที่ต้องทำครบ ซึ่งเป็นข้อจำกัดที่ควรบอกคณะกรรมการตั้งแต่ต้นปี ไม่ใช่ค่อยมาบอกตอนที่โครงการอื่นไม่มีงบ · ระบบจึงแสดงงบลงทุนเป็นสองก้อนแยกกันเสมอ คือก้อนที่ต้องทำและก้อนที่เลือกได้
การจัดลำดับโครงการที่ระบบเสนอ เรียงตามผลตอบแทนต่อเงินที่ใช้ ไม่ใช่ตามมูลค่าโครงการ
| กลุ่ม | จำนวน | มูลค่า | มูลค่าปัจจุบันสุทธิ | วิธีจัดลำดับ |
|---|---|---|---|---|
| ต้องทำตามกฎหมาย | 4 | ฿186.40M | −฿148.20M | ไม่จัดลำดับ — ทำตามกำหนด |
| ทดแทนของเดิมที่หมดอายุ | 7 | ฿428.60M | +฿186.40M | เรียงตามความเสี่ยงที่จะเสีย |
| เพิ่มประสิทธิภาพ | 9 | ฿642.80M | +฿724.20M | เรียงตามผลตอบแทนต่อเงินที่ใช้ |
| ขยายกำลังการผลิต | 5 | ฿1,588.40M | +฿616.20M | เรียงตามผลตอบแทนและความเสี่ยงตลาด |
| รวมที่ผ่านการศึกษาแล้ว | 25 | ฿2,846.20M | +฿1,378.60M |
186.40 + 428.60 + 642.80 + 1,588.40 = ฿2,846.20M ✓ ตรงกับชั้น "ผ่านการศึกษา รออนุมัติ" · มูลค่าปัจจุบันสุทธิ −148.20 + 186.40 + 724.20 + 616.20 = +฿1,378.60M ✓ ตรงกับหน้า Investment AI · อัตราคิดลดที่ใช้ 7.34%
กลุ่มเพิ่มประสิทธิภาพให้มูลค่าปัจจุบันสุทธิ ฿724.20M จากเงินลงทุนเพียง ฿642.80M ซึ่งสูงกว่ากลุ่มขยายกำลังการผลิตที่ให้ ฿616.20M จากเงิน ฿1,588.40M — ต่อทุกบาทที่ลงทุน กลุ่มแรกให้ 1.13 บาท กลุ่มหลังให้ 0.39 บาท · แต่การเรียงตามตัวเลขนี้อย่างเดียวจะทำให้ไม่มีการขยายกำลังการผลิตเลย ซึ่งเป็นข้อสรุปที่อันตราย เพราะโครงการเพิ่มประสิทธิภาพมีเพดาน คือเมื่อทำครบแล้วก็ไม่มีอะไรให้เพิ่มอีก ส่วนการขยายกำลังผลิตเป็นสิ่งที่กำหนดขนาดของธุรกิจในระยะยาว · ผลตอบแทนที่ต่ำกว่าของกลุ่มขยายกำลังผลิตยังสะท้อนความเสี่ยงตลาดที่สูงกว่า ซึ่งอัตราคิดลด 7.34% เดียวกันทั้งหมดไม่ได้แยกไว้ · การใช้อัตราคิดลดเดียวกับโครงการทุกประเภทเป็นข้อสมมติที่ควรระบุ ไม่ใช่ปล่อยผ่าน โครงการทดแทนของเดิมมีความเสี่ยงต่ำกว่าโครงการขยายตลาดใหม่มาก · ระบบจึงแสดงผลตอบแทนต่อเงินลงทุนคู่กับมูลค่าปัจจุบันสุทธิเสมอ และเปิดให้ดูสมมติฐานทุกตัว ส่วนการอนุมัติลงทุนเป็นของคณะกรรมการ ไม่ใช่ของระบบ
สิ่งที่หน้านี้ไม่ทำ ขอบเขตระหว่างการอนุมัติกับการส่งมอบ
เส้นแบ่งระหว่างโมดูล 14 กับโมดูล 19 อยู่ที่วันอนุมัติ — ก่อนวันนั้นเป็นเรื่องของ Investment AI ว่าโครงการคุ้มหรือไม่ หลังวันนั้นเป็นเรื่องของโมดูลนี้ว่าทำได้ตามที่บอกไว้หรือไม่ · หน้านี้อยู่คร่อมเส้นแบ่งจึงต้องระบุให้ชัดว่าตัวเลขไหนเป็นของใคร มูลค่าปัจจุบันสุทธิ อัตราคิดลด และการตัดสินว่าคุ้มหรือไม่เป็นของโมดูล 14 ทั้งหมด · สิ่งที่โมดูลนี้เพิ่มเข้ามาคือมุมมองว่าท่อโครงการใหญ่แค่ไหนเมื่อเทียบกับความสามารถในการส่งมอบจริง ซึ่งเป็นคำถามที่หน้า Investment AI ไม่ได้ถาม เพราะหน้านั้นดูทีละโครงการว่าคุ้มหรือไม่ · โครงการที่คุ้มทุกโครงการเมื่อดูแยกกัน อาจรวมกันแล้วเกินกำลังคนและเงินที่มี ซึ่งเป็นเรื่องเดียวกับที่หน้า 194 จะพบในเรื่องการจัดสรรคน
ต้นแบบ — ข้อมูลตัวอย่าง · ท่อโครงการ ฿12,742.50M ที่ระดับการลงทุนปีละ ฿325.22M ต้องใช้ 39.2 ปีจึงจะทำครบ และ 67.6% ยังเป็นแนวคิดที่ยังไม่มีใครศึกษา ตัวเลขที่ใช้วางแผนได้จริงคือ ฿4,130.80M ซึ่งก็ยังต้องใช้ 12.7 ปี · ต้นทุนการศึกษาความเป็นไปได้ของ 22 โครงการที่ไม่ผ่าน ฿18.70M ไม่เคยถูกนับเป็นต้นทุนของ 12 โครงการที่ผ่าน ทั้งที่เป็นค่าใช้จ่ายที่ต้องเกิดเพื่อให้ได้โครงการเหล่านั้นมา · การจัดลำดับด้วยมูลค่าปัจจุบันสุทธิอย่างเดียวทำให้โครงการที่กฎหมายบังคับตกท้ายแถวเสมอ ปัจจุบันมี 4 โครงการ ฿186.40M ที่มูลค่าปัจจุบันสุทธิติดลบแต่ไม่ทำไม่ได้ · การอนุมัติลงทุนเป็นของคณะกรรมการ ไม่ใช่ AI